پایگاه تحقیقاتی وصایت

هشدار: به دلیل تصمیم بر تألیف کتاب ، هرگونه کپی برداری از مطالب وبلاگ فقط با ذکر منبع مجاز است

پایگاه تحقیقاتی وصایت

هشدار: به دلیل تصمیم بر تألیف کتاب ، هرگونه کپی برداری از مطالب وبلاگ فقط با ذکر منبع مجاز است

بسم الله الرحمن الرحیم
اهل بیت علیهم السلام ، جایگاه راز خدا، پناهگاه دین او، صندوق علم او، مرجع حکم او، گنجیینه های کتاب های او، و کوه های دین او می باشند. به وسیله آنها پشت دین را راست کرد و تزلزلش را مرتفع ساخت... احدی از امت با آل محمد قابل قیاس نیست. کسانی را که از نعمت آنها متنعمند با خود آنها نتوان هم ترازو کرد، آنان رکن دین و پایه یقینند، تندروان باید به آنان (که میانه روند) برگردند و کندروان باید سعی کنند به آنان برسند، شرایط ولایت امور مسلمین در آنها جمع است و وصیت پیامبر درباره آنها است و آنان کمالات نبوی را به ارث برده اند، این هنگام است زمانی که حق به اهلش بازگشته به جای اصلی خود منتقل گشته است.
نهج البلاغه - خطبه ی 2

آخرین نظرات

تعریف صحابه در نزد اهل سنت

حسین | دوشنبه, ۱۱ مرداد ۱۳۹۵، ۰۸:۱۵ ب.ظ

توجه: کلیه ی مصادر بر مبنای نرم افزار الجامع الکبیر هستند به غیر از تعدادی که ذکر کرده ایم

در کتب اهل سنت، نزدیک به بیست تعریف برای صحابه آمده است که در عمل یک نتیجه داشته و دارد و آن این است که هر مسلمانی که پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم را درک کرده باشد، صحابی است مگر اینکه نفاقش غیر قابل انکار باشد مثل عبدالله بن ابی بن سلول !
ابن حجر عسقلانی که یکی از استوانه های علوم حدیث و مهمترین شارح صحیح بخاری است، می گوید :
واصح ما وقفت علیه من ذلک ان الصحابی من لقی النبی صلی الله علیه و آله مومنا به ومات علی الاسلام ... وهذا التعریف مبنی على الأصح المختار عند المحققین ؛ کالبخاری ، وشیخه أحمد ابن حنبل ، ومن تبعهما ؛ ووراء ذلک أقوال أخرى شاذة
 صحیح ترین تعریفی که در معنای صحابه بدان اطلاع پیدا کردم، این است که صحابه کسی است که پیامبر را ملاقات کرده و به او ایمان آورده و بر دین اسلام از دنیا رفته است ... و این تعریف بهترین تعریفی است که محققین اختیار کرده اند مانند ؛ بخاری و شیخش احمد بن حنبل و پیروانشان و در کنار آن ، اقوال و تعاریف نادر و کم طرفدار است
الإصابة فی تمییز الصحابة  ج 1   ص 6-7
یحیی بن شرف نووی یکی دیگر از علمای بزرگ اهل سنت و شارح صحیح مسلم ، می گوید :
فأما الصحابی فکل مسلم رأى رسول الله ولو لحظة، هذا هو الصحیح فی حده، وهو مذهب أحمد بن حنبل وأبی عبد الله البخاری فی صحیحه والمحدثین کافةٌ
صحابی به هر مسلمانی گفته می‌شود که رسول خدا صلّی الله علیه و آله را ولو لحظه ای دیده باشد، که این تعریف در حد خود صحیح است، و این اعتقاد احمد بن حنبل و ابوعبد الله بخاری در صحیحش و تمامی محدثان می‌باشد.
شرح النووی على صحیح مسلم  ج 1   ص 36
ابن تیمیه حرانی ، شیخ الاسلام وهابیان گفته است:
من صحب النبی (صلی الله علیه و آله) سنه أو شهرا أو یوما أو ساعه أو رآه مؤمنا به فهو من أصحابه له من الصحبه علی قدر ما صحبه وهذا قول جماهیر العلماء من الفقهاء واهل الکلام وغیرهم یعدون فی أصحابه من قلت صحبته و من کثرت
 هر کس پیامبر (صلی الله علیه و آله) را یک سال ، یا یک ماه ، یا یک روز ، یا یک ساعت ، یا یک لحظه ببیند و مؤمن باشد ، او از اصحاب رسول خدا (صلی الله علیه و آله) است و به اندازه ای که ایشان را دیده ، سود می برد و این، قول جمهور علماء از فقها و اهل کلام است  که این ها گفته اند که اگر حتی یک لحظه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) را ببیند ، از صحابه است و شدت و ضعف و کم و زیاد ماندن در کنار پیامبر (صلی الله علیه و آله) تأثیری در صحابه بودن ندارد.
منهاج السنة النبویة  ج 8   ص 383
 شاید بهترین تعریفی که بتوان برای صحابه ارائه داد، تعریف حضرت سلمان رضوان الله علیه باشد که ابوالقاسم طبرانی با سند صحیح روایت کرده است :
عن أبی البختری قال جاء الأشعث بن قیس وجریر بن عبدالله البجلی إلى سلمان الفارسی فدخلا علیه فی حصن فی ناحیة المدائن فأتیاه فسلما علیه وحییاه ثم قالا أنت سلمان الفارسی قال نعم قالا أنت صاحب رسول الله صلى الله علیه وسلم قال لا أدری فارتابا وقالا لعله لیس الذی نرید قال لهما أنا صاحبکما الذی تریدان أنی قد رأیت رسول الله صلى الله علیه وسلم وجالسته فإنما صاحبه من دخل معه الجنة ... رواه الطبرانی ورجاله رجال الصحیح غیر یحیى بن إبراهیم المسعودی وهو ثقة
طبرانی با سندش از ابی البختری روایت کرده است که گفت: اشعث بن قیس و جریر بن عبدالله بجلی در مدائن نزد جناب سلمان فارسی آمدند و پس از سلام و علیک گفتند: شما سلمان فارسی هستید؟ گفت:بله . گفتند: شما صحابه ی پیغمبر (ص) هستید ؟ گفت: نمی دانم. پس از ایشان رو برگرداندند و گفتند شاید او همان کسی نیست که ما دنبالش هستیم. پس جناب سلمان به آن دو گفت: من همان صحابه ای هستم که شما می خواهید، من رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم را دیدم و با ایشان نشست و برخاست داشتم ولی صحابه تنها کسانی هستند که همراه رسول خدا (ص) داخل بهشت شوند ...  
مجمع الزوائد  ج 8   ص 40-41
در نظر اهل سنت، همه ی صحابه عادل، برگزیدگان خدا و بهترین خلق بعد از پیامبران علیهم السلام هستند و مرجع اخذ دین و درهای دخول به شهر علم نبی (ص) هستند .
ابوعبدالله محمد بن احمد انصاری قرطبی ، مفسر شهیر اهل سنت می گوید :
فالصحابة کلهم عدول أولیاء الله تعالى وأصفیاؤه وخیرته من خلقه بعد أنبیائه ورسله هذا مذهب أهل السنة والذی علیه الجماعة من أئمة هذه الأمة
همه صحابه عادلند و از اولیای الهی و برگزیدگان او و برترین مردم بعد از انبیا و رسل ! این نظر ، مذهب اهل سنت است و آنچه همه امامان این امت به آن اعتقاد داشته‌اند
تفسیر القرطبی  ج 16   ص 299
ابن ابی حاتم رازی می گوید :
فاما أصحاب الرسول صلى الله علیه وسلم فهم الذین شهدوا الوحی والتنزیل وعرفوا التفسیر والتأویل وهم الذین اختارهم الله عز وجل لصحبه نبیه صلى الله علیه وسلم ونصرته واقامه دینه وإظهار حقه فرضیهم له صحابه وجعلهم لنا اعلاما وقدوه فحفظوا عنه صلى الله علیه وسلم ما بلغهم عن الله عز وجل وما سن وشرع وحکم وقضى وندب وامر ونهى وحظر وادب ووعوه واتقنوه ففقهوا فی الدین وعلموا أمر الله ونهیه ومراده بمعاینه رسول الله صلى الله علیه وسلم ومشاهدتهم منه تفسیر الکتاب وتأویله وتلقفهم منه واستنباطهم عنه فشرفهم الله عز وجل بما من علیهم واکرمهم به من وضعه إیاهم موضع القدوه فنفى عنهم الشک والکذب والغلط والریبه والغمز وسماهم عدول الامة فقال عز ذکره فی محکم کتابه وکذلک جعلناکم أمه وسطا لتکونوا شهداء على الناس ففسر النبی صلى الله علیه وسلم عن الله عز ذکره قوله وسطا قال عدلا فکانوا عدول الامة وائمه الهدى وحجج الدین ونقله الکتاب والسنه وندب الله عز وجل إلى التمسک بهدیهم والجری على منهاجهم والسلوک لسبیلهم والاقتداء بهم فقال ومن یتبع غیر سبیل المؤمنین نوله ما تولى
اصحاب رسول الله شاهدان وحی و تنزیل و دانایان تفسیر و تاویل اند و خداوند عز و جل ایشان را برای صحبت و همراهی پیامبر و یاری و اقامه دین و اظهار حق خویش برگزیده و صحابه بودنشان را پسندیده و آنها را نشانه و الگوی ما قرار داده است . آنان که هر چه را پیامبر( ص) از خدای عز و جل به ایشان رسانیده ، هر چه را سنت نهاد و تشریع فرمود و هر چه را حکم کرد و واجب و مستحب نمود و هر چه امر و نهی یا منع و تادیب کرد ، همه را برگرفتند و حفظ کردند و استحکام بخشیدند، و در دین فقیه شدند و امر و نهی خدا و مراد و مقصود او را در حضور رسول خدا با مشاهده تفسیر و تاویل کتاب ،و گرفتن و استنباط از آن حضرت به خوبی دانستند و خدای عز و جل بدین وسیله آنها را شرافت بخشید و با صفت پیشوای گرامی شان داشت و شک و کذب و اشتباه و تردید و فخر و عیب را از آنان بزدود و ایشان را دادگران امت نامید و در کتاب محکم خویش فرمود : (( و کذلک جعلناکم امه وسطا لتکونوا شهداء علی الناس  بقره/143)).
الجرح والتعدیل  ج 1   ص 7
ابن حجر هیتمی می گوید :
قال ابن الصلاح والنووی الصحابة کلهم عدول وکان للنبی صلى الله علیه وسلم مائة ألف وأربعة عشر ألف صحابی عند موته صلى الله علیه وسلم
ابن صلاح و نووی (دو تن از بزرگان اهل سنت) گفته اند: صحابه همگی عادل هستند و پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم هنگام وفاتشان، صدو چهارده هزار صحابی داشتند .
الصواعق المحرقة على أهل الرفض والضلال والزندقة  ج 2   ص 640
در واقع مذهب اهل سنت بر روی عدالت صحابه بنا شده است و این مسئله حتی روی جرح و تعدیل راویان نیز تأثیر بسیاری داشته است و مهمتر اینکه یکی از قوائد مسلّم علم حدیث در نزد آنها این است که اگر حدیثی از یک شخص مجهول الحالی روایت شود که صحابی باشد، مجهول بودن نام آن صحابی اشکالی به حدیث وارد نمی کند که تنها به نقل کلام دو تن از بزرگان ایشان اکتفا می کنیم ؛
ابن عبد البر قرطبی می گوید :
ومعلوم ان من حکم بقوله وقضى بشهادته فلا بد من معرفة اسمه ونسبه وعدالته والمعرفة بحاله ونحن وإن کان الصحابة رضى الله عنهم قد کفینا البحث عن أحوالهم لإجماع أهل الحق من المسلمین وهم أهل السنة والجماعة على أنهم کلهم عدول فواجب الوقوف على أسمائهم والبحث عن سیرهم واحوالهم لیهتدی بهدیهم فهم خیر من سلک سبیله واقتدى به
الاستیعاب فی معرفة الاصحاب  ج 1   ص 19
ابن حجر عسقلانی درباره ی روایتی که سند آن چنین است: «عن قتادة عن رجل من أهل المدینة أنه قال للنبی صلى الله علیه وسلم» ، می گوید :
هذا إسناد صحیح إلى قتادة فإن کان سمعه من هذا الرجل فهو حدیث صحیح لأن عدم معرفة اسم الصحابی لا تضر عند الجمهور لأن کلهم عدول
تغلیق التعلیق  ج 4   ص 12
یعنی عدالت صحابه به این معناست که این 114 هزار صحابه نه تنها دروغ نمی گفتند بلکه در نقل روایت اشتباه هم نمی کردند و همگی حافظه ی قوی داشته و ناسخ و منسوخ روایات را هم می دانستند !
طبق این تعاریف و ویژگی هایی که علمای اهل سنت برای صحابه ذکر کرده اند، مسلمانانی که پیامبر (ص) را درک کرده باشند ولی کارهایی ضد عدالت؛ مثل دروغگویی ، دزدی ، شراب خواری ، زنا ، قتل و از این قبیل در پرونده شان داشته باشند، از صحابه نخواهند بود ولی متأسفانه علمای اهل سنت و وهابیت بین این ضدین جمع کرده اند ؛
ابن عثیمین از علمای سرشناس و معاصر وهابیت گفته است :
ولا شک انه حصل من بعضهم سرقة وشرب خمر وقذف وزنی بإحصان وزنی بغیر احصان ، تکن کل هذه الأشیاء تکون مغمورة فی جنب فضائل القوم ومحاسنهم ، وبعضها أقیم فیه الحدود ، فیکون کفارة
شکی در این نیست که گروهی از صحابه سرقت کرده و شرب خمر کرده و قذف کرده و زنای محصنه و غیر محصنه انجام دادند ولی تمامی این اعمال در کنار فضایل و محاسن ایشان پنهان بوده و بر برخی از ایشان نیز حد جاری شد که به مثابه کفاره آنها می باشد.
مجموع فتاوی ورسائل ابن عثیمین - ج 8 ص 623 بر مبنای مکتبه شامله

  • حسین

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی
ابزار تلگرام

آپلود عکسابزار تلگرام برای وبلاگ